Carolien in Sierra Leone

Deze tekst prijkt op de achterkant van een volgeladen poda-poda ( taxibusje waar je alles in kan vervoeren en het liefst zo veel mogelijk!)
Een geweldige tekst en zeer typerend voor de manier waarop ze in Sierra Leone met geloof omgaan.
Meer dan de helft van de bevolking is moslim en de rest christen, daarnaast zijn er veel traditionele geloofsovertuigingen vol mystiek, whichcraft en secret societies.
Maar een ding hebben ze allemaal gemeen, er is een god en hoe je die noemt of hoe je die wil vereren moet iedereen zelf weten. Swingend in de kerk of op een matje richting Mekka of  dansend met witte kalk geschminkte gezichten dat maakt verder niet uit.
 
In bijna ieder gerespecteerd dorp vind je wel een kerk en een moskee. De wit gepleisterde minaretten steken prachtig af tegen de groene omliggende heuvels.
De kerk en de moskee zijn ook ontmoetingsplaatsen waar vele sociale activiteiten plaatsvinden. Er is altijd leven en handel in de buurt.
 
In het ziekenhuis beginnen we de dag altijd met het ochtend gebed. En hoewel ik zelf niet zo’n bidder ben, ben ik in de loop van de tijd gehecht geraakt aan dit ritueel. Er wordt geklapt, gezongen, bedankt, gewenst en gebeden voor de zieken, eerst tot God en daarna tot Allah. Deze gebeden gaan naadloos in elkaar over en iedereen doet met alles mee, er is voor ieder wat wils.
De patiënten die enigszins sterk genoeg zijn om hun bed te verlaten staan ook vrolijk mee te zingen en te klappen.
Het is indrukwekkend om te zien wat een enorme kracht er van deze mensen uitgaat.
Voor velen geeft het geloof een houvast en een structuur in een verder vaak onzeker bestaan.
Soms is het ook een verklaring voor het plotseling overlijden van een vriend of familielid. De dokter blijft bijna altijd buiten schot. Meerdere malen heb ik machteloos toegekeken hoe mijn patiënten de laatste adem uitbliezen, mij in frustratie en schuldgevoel achterlatend wat heb ik over het hoofd gezien, heb ik wel alles gedaan wat ik kon: Meerdere malen heb ik dan een hand op mijn arm gevoeld: “ Doctor thank you, you have tried, but God decided to take him.”
Terwijl zij zwijgend het dode lichaam van hun dierbare in lappen wikkelen om mee naar huis te nemen moet ik mijn tranen wegslikken of soms even naar huis lopen om mezelf weer bij elkaar te rapen.
 
Het afscheid van een dierbare gaat niet altijd zo rustig, over het algemeen gaat het gepaard met zeer hevige emoties. Een moeder die haar kind verliest kan soms uren radeloos over het ziekenhuis terrein rennen, terwijl ze zich intermitterend ter aarde stort om met haar vuisten op de grond te slaan. Ook de vaders laten hun tranen vaak de vrije loop.
Het gehuil en gejammer klinken schril in de stille vredige tropen nacht, het gaat door merg en been en het is iets waar ik nooit aan gewend zal raken.
Als patiënten die al langere tijd in het ziekenhuis liggen plots overlijden kan de hele zaal massaal in gejammer uitbarsten, inclusief alle familieleden en caretakers.
Er is weinig privacy en de patiënten weten alles van elkaar, de afdeling is vaak ook een gezellige boel met gekwebbel, geroddel, haren vlechten, samen koken, samen eten. Soms slapen ze bij elkaar in bed en de families met elkaar op een mat op de grond. ’s Avonds bij het schaarse licht van een olielampje struikel je dan over uitstekende benen en alle mensen die in kluitjes op de grond verspreid liggen.
Ze voelen zich met elkaar verbonden en treuren en lachen dan ook samen, moslim of christen.
 
Een tolerantie waar ze op sommige andere plekken in de wereld nog iets van kunnen leren….

Reageer hier | In: Uncategorized | | #

Lieve allemaal,

Het is alweer veel te lang geleden. Sorry, van de lange radiostilte, het betekent niet dat ik niet aan jullie denk.

Een enorme bliksem en donder hadden er in een klap voor gezorgd dat ik van de buitenwereld werd afgesloten.

Gelukkig is er altijd nog de krakerige wereldontvanger, en het nieuws van Obama dringt zelfs tot in de diepste Bush van Afrika door, iedereen is reuze trots op hun president!

Van de financiële crisis krijg ik gelukkig niet zoveel mee. Wij hebben hier onze eigen financiële crisis, er is nergens geld voor en meer dan de helft van de patiënten kan zijn ziekenhuis rekening niet of nauwelijks betalen. (gemiddeld zo’n 10 tot 20 euro)

Ik hoorde over aanslagen in India, Wout ik hoop niet dat jij daar last van hebt…

En papa niet in de buurt komen van Jos tijdens je verblijf in Nigeria! Mocht het te heet onder je voeten worden dan pak je gewoon het vliegtuig naar Sierra Leone, ik heb nog wel een paar patiënten voor je, er is hier werk genoeg.

De regentijd loopt op zijn einde en de wegen zijn weer wat beter begaanbaar. Het ziekenhuis ligt bomvol en de redelijk stabiele patiënten moeten we soms naar de grond verhuizen vanwege gebrek aan bedden.

Van Freetown tot Guinee reist men af voor een handoplegging van de pumwi (blanke) dokter om hun probleem van al 10 jarige kinderwens, impotentie of een chronisch ulcer nu eindelijk eens opgelost te zien…

Gelukkig zijn ze soms al blij met een goed lichamelijk onderzoek en een luisterend oor. Het Lourdes effect kan wonderen doen, maar soms moet ik ze ook echt teleurstellen.

Toch zijn er ook veel mensen die we met de beperkte middelen en wat creativiteit prima kunnen helpen, zoals afgelopen zondag avond.

Terwijl ik na mijn avondrondje langs de patiënten door de vuurvliegjes richting mijn bedje wordt geleid zie ik twee koplampen de hospital gate binnen draaien. Helaas, daar gaat mijn nachtrust, ik draai me om en slenter terug naar het ziekenhuis om te kijken wat er aan de hand is. Iemand die met de auto wordt gebracht is uitzonderlijk. De meeste komen achterop de brommer (zelfs met 2 liter bloed in de buik van een bloedende buiten baarmoederlijke zwangerschap!)  of in de bush-ambulance, een constructie van bamboestokken en lappen. Soms lopen ze een hele dag met hun familielid of vriend voordat ze het ziekenhuis bereiken.

Uit de auto wordt een 6 jarig meisje gedragen. Ze was 2 dagen geleden gevallen op haar linker zij en sindsdien steeds kortademiger geworden. Omdat we hier geen röntgenfoto’s kunnen maken leer je je zintuigen goed te gebruiken. Een scheve houding, afwezigheid van beweging van de borstholte aan een kant, geen ademgeruis en gedempte percussie. Dit moet wel een ingeklapte long zijn met misschien ook een bloeding. Dit meisje heeft een drain nodig met een onderwater zuigsysteem om de long te laten herstellen. In Nederland staat er wel zo’n systeempje in de kast, maar hier vind ik slechts een enkele kakkerlak op de plank. Zelf knutselen dan maar. Een kurk van die ene fles wijn die ik samen met 2 Nederlandse collega’s heb opgedronken vorig weekend, een grote fles, het King boek, bladzijde 186:under water seal, een zaklamp en ik kan aan de slag.

Na 2 uur knutselen, korte anesthaesie met ketamine, knippen en plakken was het resultaat daar: De thoraxdrain met onder water seal!

Toen ik enigszins tevreden eens goed mijn resultaat bekeek en zag dat ik een wodka fles had gepakt met PURE WODKA erop schoot ik in de lach. Hier moest ik toch echt even een foto van maken die ik jullie niet wil onthouden. Met de patient gaat het overigens nog steeds goed!

Wie weet mag ik ooit nog eens een demonstratie geven bij creatief met kurk.

Heel veel liefs, Carolien

Reageer hier | In: Uncategorized | | #

Vandaag ben ik er achter gekomen waarom ik nog niemand in het ziekenhuis heb gezien met een botbreuk.

Aan het einde van de dag besluit ik even over de markt te struinen om te kijken wat er zoal te koop is. Een paar locale vruchten van het seizoen, gedroogde visjes, komkommer, uien een aardappel en als je geluk hebt een ei. Zelf heb ik 1 kip, die nog geen ei heeft gelegd (of ze zijn al door anderen gevonden..), ze is een waar feestmaal dus wordt pas geslacht als er een speciale gelegenheid voor is.(kijken of ze de kerst haalt) Er komt weinig deze kant op vanwege de slechte bereikbaarheid, helemaal in de regen tijd.

Ik ga af op een stalletje met vers gebakken brood als ik stuit op een groepje mensen die zich verzameld hebben rond een mat. Op de mat ligt een man, zijn linker hand en pols zijn gezwollen en aan de stand te zien duidelijk gebroken. Er staat een collosale marktvrouw met wilde bewegingen aan de arm te trekken. Er word gesmeerd met modder en gestoomd met kruiden boven een dampende pot. De arme man ligt nog wat na te kermen op de mat als ze mij in de gaten krijgen. Men schijnt geamuseerd te zijn over mijn belangstelling en ineens ben ik veel interressanter dan de gewonde man.

Ik vraag wat er aan de hand is. “Fracture, fracture!”, wordt er enthousiast geroepen. De diagnose lijkt mij in ieder geval juist. “Ik wist niet dat ik een collega had in dit dorp”, zeg ik. Er wordt gelachen, de vrouw veegt het zweet van haar voorhoofd en zegt trots:”yes collegues!”

Hilariteit alom.

Op de vraag of ze ook nog iets van een spalk aan gaat leggen krijg ik geen duidelijk antwoord. Ik stel voor dat ze me maar eens moet komen helpen in het ziekenhuis, wie weet kunnen we samen een keer een bot zetten. Wederom wordt er gelachen, maar wat ze er werkelijk van denken weet ik niet. Gekke pumwi (bleekscheet), waarschijnlijk.

De man zit stilletjes op een bankje, kijkend naar zijn pijnlijke hand.

Ik koop een brood en loop naar huis. Die rolletjes gips zullen voorlopig nog wel onaangetast in de kast blijven liggen….

Reageer hier | In: Uncategorized | | #

In Freetown is het elke dag koninginnedag!

De straten zijn volgepakt met kraampjes waar vanalles verkocht wordt. Je kan
het zo gek niet bedenken of het is in Freetown te krijgen, het meeste is
tweedehands en komt rechtstreeks uit Europa, spijkerbroeken, schoenen,
boeken, casettebandjes, bh’s, gereedschap en twijfelachtige medicijnen.. Ik
kan jullie verzekeren dat die ene oude sportsok, die je ooit in de zak van
Max hebt gestopt,hier fris gewassen aan een knijpertje hangt en vandaag nog
verkocht wordt aan de nieuwe Kanu of Seedorf van het Nederlands elftal.

Omdat iedereen zijn marktwaar op de straat uitstalt of op zijn hoofd
meezeult is er nauwelijks plaats voor alle auto’s van Sierra Leone (die
bevinden zich namelijk allen in Freetown) die zich tussen de mensen massa door
proberen te wringen. Er zijn geen stoplichten, nog verkeersregels. Hier
geldt slechts het recht van de sterkste! Aanrijdingen zijn aan de orde van
de dag, waarna de getroffenen midden op straat stil blijven staan,
uitstappen en na een heftige discussie over schuld, geld en rechtzaken onder
luid getoeter van de wachtende auto’s toch maar weer in hun barrel stappen
en krakend doortuffen met zwart rokende uitlaatpijpen.

Ik stel voor om vast te gaan lopen naar de Apotheek waar we medicijnen gaan
halen, maar er wordt mij geboden binnen te blijven want het is buiten veeeel
te gevaarlijk. Zelf ga ik liever in de menigte op dan dat ik in de
auto zit waar iedere minuut een blinde of geamputeerde aan het raam
komt bedelen. “Sister,sister, in the name of the lord, give me some
money. Het lijkt wel of die blinden toch ineens kunnen lezen dat er
catholic mission om mijn auto staat…
Geven of niet geven het blijft een innerlijke strijd. Bedelen is
weinig creatief maar het is hier niks geen verzorgingsstaat of
ziektewet, mensen zijn hier overgeleverd aan de straat en de goede wil
van anderen of die van god of allah.
Gelukkig ben ik nog niet al mijn geld kwijt voor we bij de apotheek
aankomen en kunnen we de achterbak volladen met de essentiele
medicijnen.

Ik zie enigzins op tegen de lange terugweg waarna je rechternier
linksonder en je milt rechtsachter te vinden zijn.
Maar als we de volgende auto tegen komen denk ik..het kan altijd nog erger.

Veel groetjes, Carolien

Reageer hier | In: Uncategorized | | #

 

 

Reageer hier | In: Op het werk, Uncategorized | | #

Ik hoor jullie nu denken, ergens daar…in Afrika, eng, oorlog, kindsoldaten en iets met diamanten. Die is gek!

Dit beeld klopt deels. Je mag zelf invullen welk deel..

Maar het is in ieder geval een goede gelegenheid om weer eens in je oude Bosatlas te kijken of eens even op Sierra Leone te googlelen.

Ik zal je vast een beetje helpen: Sierra Leone ligt namelijk in West-Afrika en wordt begrensd door Liberia en Guinea. (Er zijn dus stranden en golven! En… nog geen surfers)

Het is het een na armste land ter wereld, waar de mensen een gemiddelde levensverwachting hebben van 37-40 jaar en de hoogste moeder en kindersterfte.

De situatie waarin het land verkeerd is mede te danken aan de 10 jaar durende burgeroorlog die het land totaal verwoest heeft. De diamanten die in het oosten van het land in de grond zitten speelden een grote rol in deze oorlog.

Gelukkig is de vrede weder gekeerd in 2002 en is het op het moment veilig en stabiel. In 2007 zijn er verkiezingen geweest die rustig zijn verlopen en er is een democratische regering gekozen met Ernest Bai Koroma als president. (weet je dat ook weer, zeker een taartje waard bij Triviant ). Een van de grootste aanstichters van de oorlog , de Liberiaan Charles Taylor, wordt op dit moment in Den Haag berecht in de international criminal court.

Het land is nu in een herstel fase, waarin de mensen hun levens weer proberen op te pakken en dingen opnieuw op te bouwen. Cordaid (de organisatie die mij uitzend) ondersteund daar een sinds enige jaren een missie ziekenhuis dat door de oorlog verwoest was en eigenlijk nauwelijks meer functioneerde. Er zit nu sinds 2 jaar een Nederlandse arts die alles weer een beetje werkende heeft gekregen, die ik de komende maanden ga opvolgen.

Het ziekenhuis ligt in het zuid-oosten van Sierra Leone in een klein dorpje Panguma in het District van Kenema, er zijn 100 bedden, maar wie wet wel meer patiënten..? Er worden operaties verricht, bevallingen gedaan en er is een kinder-,mannen- en vrouwenafdeling. De malaria mug heeft het daar erg naar zijn zin, samen met zijn vriendjes van het Lassa virus.

Ik ga in een klein huisje naast het ziekenhuis wonen, waar ze me waarschijnlijk s nachts met een olielampje komen wekken voor een bevalling of patient met slangenbeet. Er schijnt wel internet te zijn en ik kan waarschijnlijk ook mobiel bellen!!

Dus houd ik jullie graag op de hoogte via deze website.
(met veel dank aan Matthijs, Robert en Floris!)

Heel veel liefs, Carolien

Reageer hier | In: Uncategorized | | #